Gündem

Türkiye’nin Deprem Haritası

Türkiye, son zamanlarda yaşanan depremlerle sarsıldı. En son, 23 Kasım 2022 sabahı saat 04.08 sıralarında, merkez üssü Düzce Gölyaka olarak açıklanan 5,9 şiddetinde deprem meydana geldi. Bu deprem sonrası vatandaşlar, Türkiye’nin deprem açısından en tehlikeli bölgelerini araştırmaya başladı. Yaşadıkları şehirlerde deprem riski olup olmadığını merak ediyor.

Deprem Nedir?

Diğer adıyla, yer sarsıntısı veya zelzele olarak deprem, yerkabuğundaki kırılmalar nedeniyle ani olarak ortaya çıkan enerji sonucunda meydana gelen titreşimlerin dalgalar halinde yayılarak geçtikleri ortamları ve yer yüzeyini sarsmasına denir.

Deprem Çeşitleri Nelerdir?

Depremleri; tektonik, volkanik ve çöküntü depremler olarak 3 gruba ayırmak mümkündür.

1. Tektonik Depremler: İç kuvvetlerin neden olduğu gerilimlerin boşalması ile meydana gelir. Yerkabuğu hareketlerinin yol açtığı sarsıntılardır. Etki ve şiddet bakımından en yıkıcı olan depremlerdir. Yeryüzünde meydana gelen depremlerin %90’ını oluşturur. Türkiye’de görülen en büyük ve en yaygın depremlerdir.

2. Volkanik Depremler: Bu depremler volkanların püskürmesi sonucu meydana gelir. Yerel depremlerdir. Önemli zararlara neden olmazlar. Özellikle Japonya ve İtalya’da görülür. Türkiye’de halen aktif yanardağ bulunmadığı için bu çeşit depremler görülmez.

3. Çöküntü Depremleri: Bu tür depremler yer altındaki karstik mağaraların tavan kısımlarının çökmesi ile meydana gelirler. Fazla hasara yol açmazlar. Ülkemizde en çok karstik alana sahip olan Akdeniz Bölgesinde görülür.

Türkiye’nin Deprem Haritası

Türkiye’nin deprem haritası yenilenerek 18 Mart 2018 tarihli Resmi Gazetede yayınlandı. 1 Ocak 2019 tarihinde ise yürürlüğe girdi. Türkiye en genç ve en faal fay hatlarının üzerinde bulunuyor.

Fay Nedir?

Yer kabuğunu oluşturan levhaların hareketleri sonucu gerilme ve sıkışmalar meydana gelir. Bu gerilme sıkışmalar sonucu yer kabuğunun bazı bilgelerinde enerji birikir ve bu enerji zamanla ortaya çıkar. Yer kabuğunun bu hareketli kesimlerine fay denir. Kısaca fay, üzerlerinde gözle görülür bir yer değiştirme meydana gelen kırıklara denir.

Fay Çeşitleri Nelerdir?

• Doğrultu Atılımlı Fay
• Ters Atımlı Fay
• Verev (Oblik) Atımlı Fay
• Normal Atımlı Fay
Türkiye’nin Üzerinde Bulunduğu Fay Hatları
En etkin deprem kuşaklarından birinin üzerinde olan Türkiye’de 3 büyük fay hattı vardır. Bu hatlar;
• Kuzey Anadolu Fay Hattı,
• Doğu Anadolu Fay Hattı,
• Batı Anadolu Fay Hattıdır.

1. Kuzey Anadolu Fay Hattı: Dünyanın en hızlı hareket eden ve en aktif fay hatlarından biridir. 1100 km uzunluğundadır. Saroz Körfezi’nden başlar. Marmara Denizi, Sapanca Gölü, Adapazarı, Tosya ve Erzincan’dan Van Gölü’nün kuzeyine kadar devam eder.

2. Doğu Anadolu Fay Hattı: Bu Fay Hattı Türkiye’nin doğusunda büyük bir kırıktan meydana gelir. Anadolu ve Arap Levhası arasındaki sınır boyunca uzanır. Hatay, Osmaniye, Gaziantep, Kahramanmaraş, Adıyaman, Elazığ ve Bingöl’den Muş’a kadar devam eder. Daha sonra Erzincan’dan itibaren Kuzey Anadolu Fay Hattı ile birleşir. Birçok fay hattından oluşur.

3. Batı Anadolu Fay Hattı: Bu fay hattı Batı Anadolu’da, doğu-batı uzantılı ve kuzeyden-güneye doğru pek çok faydan oluşur. 9 ayrı faydan oluşur. Türkiye’deki depremlerin en fazla yaşandığı fay hattıdır.

Türkiye’nin Deprem Bölgeleri

1 Ocak 2019 tarihinde yayınlan Türkiye Deprem Tehlike Haritasına göre iller 5 gruba ayrılır. Bu iller;

• Deprem tehlikesi yüksek olan iller, (1. Grup)
• Deprem tehlikesi yüksek olan iller, (2. Grup)
• Deprem tehlikesi orta seviye olan iller, (3. Grup)
• Deprem tehlikesi düşük olan iller, (4. Grup)
• Deprem tehlikesi düşük olan iller, ( 5. Grup)
1. Deprem Tehlikesi Yüksek Olan İller (1. Grup)

Amasya, Aydın, Balıkesir, Bilecik, Bingöl, Bolu, Burdur, Bartın, Bursa, Çankırı, Çanakkale, Erzincan, Düzce, Denizli, Hakkâri, Hatay, Isparta, İzmir, Kocaeli, Kırşehir, Karabük, Kırıkkale, Manisa, Muğla, Muş, Osmaniye, Sakarya, Siirt, Tokat, Tunceli, Uşak, Yalova illeridir.

2. Deprem Tehlikesi Yüksek Olan İller (2. Grup)
Adana, Adıyaman Afyon, Ağrı Antalya, Ardahan Batman, Bitlis, Çankırı, Çorum, Diyarbakır, Elazığ, Erzurum, Eskişehir, İstanbul(1 ve 2.bölge), Kars, Iğdır Malatya, , Kütahya, Kahramanmaraş, Samsun, Şırnak, Tekirdağ, Uşak, Van ve Zonguldak illeridir.

3. Deprem Tehlikesi Orta Seviye Olan İller (3. Grup)
Adana(Bazı bölgeler),Ankara, Artvin, Antalya, Bayburt, Çorum, Edirne, Eskişehir, Giresun, Gaziantep, İstanbul, Gümüşhane, Kilis, Kahramanmaraş, Kastamonu, Mardin, Konya, Kayseri, Mersin. Nevşehir, Ordu, Sinop, Samsun, Şanlıurfa, Sivas, Tekirdağ ve Yozgat illeridir.

Deprem Tehlikesi Düşük Olan İller

Aksaray, Artvin, Ankara, Adana, Edirne, Giresun, Kırklareli, Konya, Karaman, Nevşehir, Niğde, Rize, Sinop, Trabzon illeridir.

Türkiye deprem haritasına göre, aktif ve genç deprem kuşağında bulunmaktadır. Ayrıca 3 ana fay hattı vardır. Bu nedenle sık sık değişik şiddette depremler yaşanmaktadır. Bu depremlerde can ve mal kaybını azaltmak için depreme karşı önlemlerin alınması gerekir. Peki depreme karşı alınması gereken önlemler nelerdir?

Depreme Karşı Alınması Gereken Önlemler

Türkiye aktif deprem kuşağında bulunduğu için depremlerden korunmak alınması gereken önlemler büyük önem taşımaktadır. Bu önlemler deprem öncesi, sırası ve deprem sonrası olmak üzere değişiklik göstermektedir. Aynı zamanda alınacak önlemler; açık ve kapalı alanda, araç kullanırken değişiklik göstermektedir. Depreme hazırlıksız yakalanmak istemeyen kişilerin bu önlemleri bilmeleri ve depremle ilgili uygulamalar yapmaları gerekir. Okul, hastane gibi kamu kurumlarında, iş yerlerinde ve toplu yaşam alanlarında deprem uygulamaları yapılmalıdır. Depremde yapılması gerekenlerle ilgili ayrıntılı bilgiyi https://deprem.sdu.edu.tr/tr/bilgilendirme/deprem-oncesi-ani-ve-sonrasi-alabileceginiz-onlemler-13535s.html sitesinde bulabilirsiniz.

Başa dön tuşu